Các doanh nghiệp gia đình thành công có thể có những khác biệt về quy mô, ngành nghề, hoặc cách vận hành, nhưng hầu hết đều có một điểm chung: họ có tổ chức tốt. Thành công của họ đến từ việc lập kế hoạch cẩn thận, trong đó, một phần quan trọng chính là việc tạo ra Hiến chương Gia đình.
Thuật ngữ “Hiến chương Gia đình” có thể nghe có vẻ trang trọng hoặc xa lạ, nhưng trên thực tế, mọi gia đình đều có một hiến chương không chính thức. Đó là những quy tắc, sự hiểu biết và kỳ vọng được hình thành qua thời gian, chi phối cách gia đình quản lý tài sản và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo thời gian, cả gia đình lẫn doanh nghiệp đều có thể trở nên phức tạp hơn:
Khi đó, việc dựa vào những quy tắc không chính thức có thể mang lại rủi ro lớn cho cả gia đình và doanh nghiệp. Các gia đình cần lựa chọn giữa hai hướng:
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về Hiến chương Gia đình và cách xây dựng nó để cân bằng giữa thành công của doanh nghiệp và sự hài hòa trong gia đình.
Doanh nghiệp gia đình là doanh nghiệp mà phần lớn quyền kiểm soát thuộc về một gia đình. Mô hình này có thể bao gồm:
Dù quyền sở hữu có thể thay đổi, nhưng chỉ cần gia đình kiểm soát hơn 50% cổ phần, họ có quyền quyết định hầu hết mọi vấn đề của doanh nghiệp.
Khi doanh nghiệp gia đình mở rộng, họ thường đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau như:
Khi một doanh nghiệp gia đình phát triển theo hướng đa ngành nghề, nó trở thành Tập đoàn Gia đình. Việc quản lý một tập đoàn gia đình đòi hỏi chiến lược chặt chẽ và có tổ chức hơn.
Nhiều gia đình không nhận ra rằng họ đã có một Hiến chương Gia đình không chính thức. Đó là tập hợp những giá trị, quy tắc, và kỳ vọng được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Một số nguyên tắc thường gặp bao gồm:
Khi không có một hiến chương rõ ràng, các hiểu lầm có thể nảy sinh. Một số ví dụ thường gặp:
“Tôi nghĩ con cái sẽ làm việc trong doanh nghiệp gia đình.”
“Tôi nghĩ vợ/chồng tôi sẽ có vai trò trong doanh nghiệp.”
Các gia đình có thể chọn giữa hai cách tiếp cận:
Những gia đình muốn duy trì sự ổn định thường chọn phương án thứ hai. Họ hiểu rằng sự khác biệt về quan điểm là điều tất yếu, do đó, việc thảo luận và thống nhất nguyên tắc ngay từ đầu sẽ giúp giảm thiểu mâu thuẫn về sau.
Có một câu nói phổ biến về doanh nghiệp gia đình:
“Thế hệ đầu tiên lập nghiệp, thế hệ thứ hai xây dựng, thế hệ thứ ba và thứ tư ném nó xuống cống.”
Nhiều người cho rằng doanh nghiệp gia đình khó tồn tại qua thế hệ thứ ba. Nhưng thực tế, điều này không phải do năng lực kém, mà bởi Hiến chương Gia đình không được cập nhật và tuân thủ đúng cách.
Một doanh nghiệp gia đình phải cân bằng giữa:
Khi doanh nghiệp mở rộng, Hiến chương không chính thức không còn phù hợp. Thay vì trông chờ may mắn, gia đình nên chủ động xây dựng một Hiến chương Gia đình chính thức để bảo vệ lợi ích chung.
Hiến chương Gia đình không chỉ là một văn bản, mà còn là một công cụ giúp doanh nghiệp và gia đình:
Đừng để mọi thứ diễn ra ngẫu nhiên – hãy bắt đầu xây dựng Hiến chương Gia đình cùng HanoiCoachingGroup ngay hôm nay!
